یک مقام مسئول معاونت علمی:
مشوق های جدید فناورانه پیرو منویات رهبری دفاع از پروژه های پرریسک

به گزارش کوتاه کننده لینک، معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی اظهار داشت: مشوق هایی را تعریف کرده ایم تا شرکت های دانش بنیان بتوانند با انگیزه و اطمینان بیشتری بسمت لبه دانش جهانی و فناوری های نوظهور حرکت کنند.
محمدجواد صدری مهر، معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، در گفتگو با گزارشگر مهر، با اشاره به پیام اخیر رهبر معظم انقلاب به مدال آوران و نخبگان، اظهار داشت: در پیام رهبری نگاه نخبگی فراتر از علم و فناوری است یعنی هرکسی که توانایی خاصی در هر زمینه ای دارد و می تواند تاثیرگذاری ویژه ای داشته باشد، در این پیام نخبه فرض شده است. این نخبه علاوه بر موهبت خدادادی، مسئولیت اجتماعی نیز بر عهده دارد. این مسئولیت در برابر توسعه کشور، پیشرفت مردم و بهبود شرایط امروز و آینده جامعه معنا پیدا می کند.
ضرورت پیوند انگیزه نخبگان با منافع اقتصادی
وی با طرح این پرسش که چطور می توان زمینه اثرگذاری نخبگان در جامعه را فراهم نمود، اظهار نمود: پاسخ این پرسش را می توان در محتوای همین پیام جست وجو کرد. زمانیکه انگیزه نخبگان با منافع اقتصادی گره بخورد و برای فعالیتهای آنان بازار ایجاد شود، زمینه اثرگذاری بیشتر آنها نیز فراهم خواهد شد.
صدری مهر با تاکید بر مسئولیت جدی صنایع دراین خصوص اضافه کرد: صنایع باید به جای آنکه در تعدادی موارد به واردات علاقه مند باشند، برای حل مسایل و مشکلات خود از ظرفیت نخبگان داخلی استفاده نمایند. به این منظور، ضروری است مسایل و نیازهای صنعت به پرونده های مشخص فناوری و نظام موضوعات فناورانه تبدیل شوند یا در قالب درخواست های جامع برای ارایه چاره (RFP) تعریف و به نخبگان ارایه شوند.
وی با اشاره به اینکه نخبگان توانایی حل مسایل پیچیده را دارند، افزود: نخبگان ایرانی در عرصه های مختلف علمی و تخصصی از ظرفیت بالایی برخوردار می باشند. نمونه هایی از فعالیت متخصصان در کشورهای مختلف را می شنویم که برای حل مسایل صنعت خودروسازی آلمان یا مسایل جامعه شناختی فرانسه به کار گرفته می شوند. این مورد این پرسش را مطرح می کند که چرا ظرفیتهای مشابه در داخل کشور کمتر دیده و برجسته می شوند؟
معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری اشاره کرد: نکته مهم اینست که ابتدا باید مسایل خویش را به درستی تعریف نماییم. صنعت باید مساله خویش را مشخص نماید و به جای جست وجوی پاسخ مشکلاتش در واردات، بدنبال حل آنها با بهره گیری از توان نخبگان باشد.
وی با اشاره به اهمیت تفکیک مسئولیت تعریف مساله و حل آن اظهار داشت: تعریف مساله، خود یک کار تخصصی و مهم می باشد. به عنوان نمونه، در کلاس درس و جلسه امتحان، استاد مساله را طرح می کند و دانشجو که بر دانش و ابعاد مختلف موضوع تسلط دارد، آنرا حل می کند. از دانشجو انتظار نداریم که در همان مرحله امتحان، مساله را نیز طراحی کند. در صنعت هم همین منطق وجود دارد؛ صنعت باید مسایل خویش را تعریف کند تا نخبه بتواند آنها را بررسی و برای حلشان راه حل ارایه کند.
صدری مهر تاکید کرد: بنابراین، یکی از موضوعات مهم اینست که تعریف مسایل صنعت باید از جانب خود صنعت صورت گیرد. تا آن زمان که مساله مشخص و تعریف شده ای وجود نداشته باشد، نمی توان از نخبه انتظار داشت که برای حل آن اقدام نماید. براستی، قدم نخست، تعریف مساله از جانب صنعت، بازار و دولت می باشد.
بازار پایدار با تأکید بر زنجیره های فناوری شکل می گیرد
وی در ادامه، ایجاد بازار پایدار را یکی دیگر از محورهای مهم طرح شده در پیام رهبر انقلاب دانست و اظهار داشت: بازار پایدار زمانی شکل می گیرد که قابلیت های پایدار به وجود آمده باشند. نکته مهم اینست که با تولید یک محصول به تنهایی نمی توان بازار پایداری ایجاد کرد.
صدری مهر اضافه کرد: اگر بتوانیم فعالیتهای فناورانه و دانش بنیان و ظرفیتهای نخبگان را از سطح تولید محصولات منفرد به توسعه زنجیره های کامل فناوری ارتقا دهیم و این زنجیره ها را به قابلیت های پایدار تبدیل نماییم، زمینه تشکیل بازار پایدار فراهم خواهد شد.
وی برای تبیین این مورد به نمونه شرکتهای بزرگ جهانی اشاره نمود و اظهار داشت: به عنوان نمونه، برخی شرکتهای خودروسازی در جهان طی دهه های متوالی پیشتاز بازار بوده اند. این جایگاه صرفا با تولید یک خودرو یا یک محصول به دست نیامده است، بلکه نتیجه تسلط بر زنجیره کامل تولید، از سامانه محرکه و سیستم تعلیق گرفته تا بدنه، تجهیزات الکتریکی و طراحی است.
معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری افزود: چنین شرکت هایی متناسب با نیازهای بازار، محصولات جدید تولید می کنند و حتی تلاش دارند روندهای آینده بازار را پیشبینی کرده و برمبنای آن طراحی و برنامه ریزی کنند. تسلط بر کل سیستم ارزش، برای این شرکت ها قابلیت پایدار بوجود آورده و همین قابلیت، بازار پایداری را در اختیارشان قرار داده است.
وی با اشاره به صنعت کشاورزی نیز اظهار نمود: وقتی یک شرکت بزرگ کشاورزی در سطح جهانی طی چند صد سال جایگاه پیشرو خویش را حفظ می نماید، دلیل آن صرفا تولید یک محصول نیست؛ بلکه از اصلاح و به نژادی بذر گرفته تا شیوه های نوین کشت، کود، سموم، هوشمندسازی، صنایع تبدیلی و تکمیلی، بر بخش های مختلف زنجیره تسلط دارد. همین تسلط بر سیستم ارزش، امکان حفظ جایگاه و حضور پایدار در بازار جهانی را برای آن فراهم آورده است.
بازار پایدار از راه تمرکز بر زنجیره ها شکل می گیرد
صدری مهر تاکید کرد: بنابراین، با یک محصول یا تمرکز صرف بر فعالیت یک شرکت دانش بنیان برای تولید محصولی مشخص، نمی توان بازار پایدار ایجاد کرد. بازار پایدار از راه تمرکز بر زنجیره ها شکل می گیرد. اگر می خواهیم برای مجموعه های فناور کشور، چه در بازار داخلی و چه در زمینه بین المللی، فرصتهای پایدار ایجاد نماییم و زمینه اثرگذاری اقتصادی نخبگان را فراهم آوریم، باید به جای تمرکز صرف بر محصولات منفرد، توسعه زنجیره های فناوری و تبدیل آنها به قابلیت های پایدار را در اولویت قرار دهیم.
حرکت به سوی فناوری های نوظهور و لبه دانش ضروری است
معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری در بخش دیگری از این گفتگو، با اشاره به لزوم تقویت توان داخلی و توسعه فناوری، اظهار نمود: دراین خصوص چند موضوع اهمیت دارد. نخست این که فاکتورهای ارزیابی شرکتهای دانش بنیان باید متناسب با تحولات روز فناوری در جهان بروزرسانی شوند؛ چونکه فناوری با سرعت زیادی درحال تحول است.
تغییر فاکتورها و بروزرسانی معیارهای ارزیابی دانش بنیانی در دوره جدید
وی اضافه کرد: گاهی برخی شرکتهای دانش بنیان اعلام می کنند که در دوره گذشته مشمول این عنوان بوده اند، اما در ارزیابی جدید این جایگاه را از دست داده اند. این مورد به سبب تغییر فاکتورها و بروزرسانی معیارهای ارزیابی است. ما این فاکتورها را متناسب با تحولات فناوری، معمولا در بازه های سه تا پنج ساله و در تعدادی حوزه ها با فاصله زمانی کوتاه تر، بازبینی می نماییم. دلیل این کار نیز سرعت بالای تحولات فناوری در جهان است. بنابراین، باید مشخص باشد که هر شرکت برمبنای چه شاخص هایی در مقطع زمانی فعلی دانش بنیان شمرده می شود.
صدری مهر با تاکید بر لزوم حل گلوگاه های فناوری کشور اظهار داشت: برای رفع گلوگاه های فناورانه، نمی توان صرفا به فعالیتهای متعارف و شیوه های معمول اتکا کرد. این حوزه نیازمند اقدامات ویژه و حرکت به سوی فناوری های ساختارشکن، فناوری های نوظهور و لبه دانش جهانی است.
تعریف مشوق هایی برای شرکتهای دانش بنیان که بتوانند به سوی لبه دانش جهانی حرکت کنند
وی افزود: هرچند ورود به این حوزه ها در مقایسه با فناوری های متعارف دشوارتر است و رسیدن به نتیجه نیز مخاطرات خاص خویش را دارد، اما چنین اقداماتی برای کشور قابلیت به وجود می آورد. به همین دلیل، مشوق هایی را تعریف کرده ایم تا شرکتهای دانش بنیان بتوانند با انگیزه و اطمینان بیشتری به سوی لبه دانش جهانی حرکت کنند و در این حوزه نقش آفرینی داشته باشند.
تغییر رویکرد از فناور بنیان به قدرت بنیان
معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری با اشاره به لزوم تغییر رویکرد در فعالیت شرکتهای دانش بنیان اشاره کرد: موضوع مهم دیگر، حرکت از منطق فناوربنیان به سوی منطق قدرت بنیان است. قدرت بنیان بودن به این معناست که شرکت بتواند در یک فناوری پیشرفته و در لبه دانش، قابلیت پایدار ایجاد کند؛ قابلیتی که در شرکت و کشور باقی بماند و برای کشور مزیت ایجاد نماید.
باید بدنبال ایجاد قدرت فناورانه باشیم
وی اضافه کرد: بر همین اساس، به جای آنکه صرفا به گسترش فناوری بعنوان یک محصول یا فعالیت مقطعی نگاه نماییم، باید بدنبال ایجاد قدرت فناورانه باشیم. این رویکرد مستلزم آن است که شرکتهای دانش بنیان با بهره گیری از مشوق های واقعی، به سوی فناوری های نوظهور، ساختارشکن و لبه دانش حرکت کنند و با استمرار فعالیتهای خود، موفقیتهای فناورانه را به زنجیره هایی منسجم تبدیل کنند.
صدری مهر اشاره کرد: این زنجیره ها در نهایت باید به قابلیت های پایدار تبدیل شوند؛ قابلیت هایی که هم گلوگاه های فناورانه کشور را برطرف کنند و هم بعنوان یک مزیت رقابتی پایدار، امکان حضور مؤثرتر شرکتهای ایرانی در بازارهای بین المللی را فراهم آورند.
وی با اشاره به اهمیت پشتیبانی از حضور بین المللی شرکتهای دانش بنیان اظهار داشت: ورود به بازارهای بین المللی نیازمند تعریف الگوی مشخصی از حمایت ها، تعاملات و شیوه ورود به بازار است. شرایط ویژه کشور، خصوصاً با عنایت به تحریمها، این مورد را پیچیده تر می کند و ضروریست سرمایه گذاری و تلاش بیشتری از جانب بخش های مختلف دولت دراین خصوص صورت گیرد.
اعتبار مالیاتی؛ مشوقی برای ورود صنایع به لبه فناوری
معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری در ادامه، با اشاره به ظرفیتهای قانون جهش تولید دانش بنیان و امتیازات پیشبینی شده در آن اظهار نمود: تعدادی از این ظرفیت ها نمونه هایی از مشوق های حقیقی برای گسترش فناوری هستند. به عنوان نمونه، در سازوکار اعتبار مالیاتی، دولت به صنعت و بازار این امکان را می دهد که برای رفع نیازهای خود به سوی فناوری های پیشرفته و لبه دانش حرکت کنند و هزینه های پژوهش و توسعه را از محل اعتبار مالیاتی تأمین کنند.
وی با اشاره به اینکه فعالیتهای پژوهش و توسعه ذاتاً با ریسک و عدم قطعیت همراه هستند، اضافه کرد: در فعالیتهای پژوهش و توسعه، همواره احتمال به نتیجه نرسیدن وجود دارد. اگر یک پروژه پژوهش و توسعه به نتیجه برسد، برای صنعت ارزش افزوده و ثروت به وجود می آورد و طبیعتاً این موفقیت برای کشور نیز سودمند خواهد بود.
دولت از راه سازوکار اعتبار مالیاتی، بخشی از ریسک فعالیت فناورانه را برعهده می گیرد
صدری مهر افزود: اما اگر فعالیت پژوهش و توسعه به نتیجه مورد انتظار نرسد، این مورد به مفهوم بی فایده بودن حمایت نیست؛ چونکه دولت از راه سازوکار اعتبار مالیاتی، بخشی از ریسک این فعالیت را بر عهده گرفته است. براستی، صنعت از این امکان برخوردار می شود که برای حل مسایل خود وارد فعالیتهای فناورانه پرریسک شود و در صورت موفقیت، منافع آنرا به دست آورد؛ در حالیکه بخشی از ریسک و هزینه های این مسیر از راه مشوق های دولتی پوشش داده می شود.
وی تاکید کرد: چنین مشوق هایی صنعت را به انجام پژوهش و توسعه ترغیب می کند و سبب می شود بنگاه ها بدون نگرانی بالاتر از حد از احتمال به نتیجه نرسیدن پروژه ها، برای رفع مشکلات خود به سراغ فناوری های پیشرفته بروند. ما نیز تلاش می نماییم در عرصه های مختلف، مشوق هایی از این جنس تعریف کنیم؛ چونکه این مشوق ها می توانند به شکل حقیقی صنایع را به سوی نوآوری و گسترش فناوری سوق دهند.
تقسیم نقش دستگاههای اجرائی برای تحقق اهداف پیام رهبری
صدری مهر در آخر با اشاره به نقش معاونت علمی در هماهنگی سیاستهای علم و فناوری کشور اظهار داشت: معاونت علمی بعنوان هماهنگ کننده حوزه سیاستهای علم، فناوری و اقتصاد دانش بنیان، به دنبال پیام اخیر رهبر انقلاب، جلسات مختلفی برگزار می نماید و در این جلسات، تعیین نقش و تقسیم وظایف میان دستگاههای اجرائی فعال در عرصه علم و فناوری در دستور کار قرار دارد.
وی اضافه کرد: تلاش می نماییم نکات، الزامات و وظایف طرح شده در این پیام را میان دستگاههای مختلف تقسیم و مسئولیت هر بخش را مشخص نماییم با هماهنگی و همراهی همه نهادهای کشور، بتوانیم به اهداف مورد تاکید در این پیام دست یابیم.
منبع: کوتاه کننده لینک
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان gph در مورد این مطلب