URL



حرکت در راه نفوذ فناوری در صنعت گیاهان دارویی

حرکت در راه نفوذ فناوری در صنعت گیاهان دارویی

به گزارش کوتاه کننده لینک، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری با محوریت تکمیل سیستم ارزش گیاهان دارویی، گامی بلند در جهت ممانعت از خام فروشی و افزایش ارزش افزوده این حوزه برداشته است.



به گزارش کوتاه کننده لینک به نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، یکی از محورهای اصلی برنامه های این ستاد، ممانعت از خام فروشی و افزایش ارزش افزوده محصولات گیاهان دارویی از راه توسعه و تکمیل شبکه ارزش است. در همین جهت، تمرکز ویژه ای بر سه گیاه راهبردی زعفران، گل محمدی و زیره قرار گرفته است.
بررسی های انجام شده نشان میدهد یکی از چالش های مهم صنعت گیاهان دارویی در کشور، نبود زنجیره قابلیت منسجم از مرحله تولید نهاده استاندارد تا فرآوری و برندسازی است. این در حالیست که تعدادی از محصولات گیاهی کشور از ظرفیتهای اقتصادی بسیار بالایی برخوردار می باشند. برای مثال، زعفران سالانه بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار ارزآوری برای کشور دارد، اما در صورت تکمیل شبکه ارزش و توسعه فرآوری های پیشرفته، این ظرفیت می تواند حداقل تا سه برابر افزایش یابد.
در حال حاضر زعفران ظرفیت تولید بالاتر از ۱۰۰ فرآورده دارویی، غذایی و آرایشی را دارد، اما بخش قابل توجهی از این محصول بازهم به شکل سنتی کشت، برداشت و صادر می شود. در مورد گل محمدی هم شرایط مشابهی وجود دارد؛ بطوریکه ارزش اسانس استاندارد این گیاه در بازار جهانی بالاتر از ۵ هزار دلار برای هر لیتر است، اما به علت نبود زیرساخت های کامل فرآوری و استانداردسازی، خیلی از محصولات داخلی با قیمت هایی بسیار پایین تر عرضه می شوند.
در کنار این محصولات، توجه به گیاهان مرتعی هم از دیگر برنامه های این ستاد بوده است. یکی از نمونه های مهم در این عرصه گیاه آنغوزه است که برداشت آن در کشور به طور عمده بشکل سنتی و مقطعی به انجام می رسد. در چنین شرایطی بخش قابل توجهی از محصول خام با قیمت پایین توسط کشورهای همسایه خریداری شده و در بعضی کشورها همچون هند به ده ها فرآورده با ارزش افزوده بالا تبدیل می شود. در سالهای اخیر اقداماتی برای توسعه کشت زراعی و تولید نشای این گیاه شروع شده است تا ضمن کاهش فشار بر منابع طبیعی و ذخایر ژنتیکی کشور، امکان مدیریت علمی تولید هم فراهم گردد.

آسیب شناسی و بازبینی سند ملی گیاهان دارویی


یکی از رویکرد های مهم در حوزه گیاهان دارویی، صدمه شناسی عملکرد نهادهای اجرایی در حوزه گیاهان دارویی و بازبینی سند ملی این حوزه بوده است. در این راستا، با گذشت حدود ۱۲ سال از تصویب سند ملی گیاهان دارویی در سال ۱۳۹۲، بررسی میزان تحقق اهداف و بازبینی راهبردها به عنوان یکی از اولویت های سیاستی در دستور کار قرار گرفت. سال قبل با دستور معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور، جلسات منظم و کارشناسی با دستگاه های متولی همچون وزارت بهداشت، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت علوم، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و وزارت صنعت، معدن و تجارت انجام شد تا میزان پیشرفت برنامه ها و تحقق تعهدات مشخص شود.
بررسی ها نشان میدهد برخی اهداف کمّی در سند قبلی، همچون دستیافتن به سهم ۲۰ درصدی از بازار دارویی کشور، نیازمند بازبینی و تطبیق با زیرساخت های موجود است. نتایج این صدمه شناسی که با مشارکت کارشناسان و نخبگان حوزه گیاهان دارویی انجام شده، مبنای تدوین اهداف، اقدامات و راهبردهای جدید در نسخه بازبینی شده سند ملی قرار خواهد گرفت تا نقاط ضعف گذشته برطرف و مسیر توسعه این صنعت هموارتر شود.

توسعه علمی طب ایرانی و پشتیبانی از تولید داروهای گیاهی استاندارد


یکی دیگر از محورهای برنامه ای ستاد توسعه علوم و فناوری های گیاهان دارویی و طب سنتی، حرکت بسمت علمی سازی طب ایرانی و توسعه تولید داروهای گیاهی استاندارد است. در این رویکرد کوشش شده است تا ظرفیتهای طب ایرانی با استفاده از پژوهش های علمی، استانداردسازی فرآورده ها و توسعه فناوری های داروسازی گیاهی تقویت شود.
در خیلی از کشورهای جهان همچون هند و چین، محصولات مبتنی بر طب سنتی با ارزش افزوده بالا به بازارهای جهانی عرضه می شوند. بر همین اساس، توسعه فرآورده های استاندارد و دارای مجوز، جایگزین رویکرد های فقط تجویزی سنتی شده و مسیر ورود این محصولات به بازارهای داخلی و خارجی را هموار می کند.
در همین چارچوب، مبحث پوشش بیمه ای داروهای گیاهی هم از موضوعات مهم مورد توجه در این حوزه می باشد. بر مبنای برنامه ریزی های انجام شده قرار بود در یک افق مشخص حدود ۳۰۰ قلم داروی گیاهی زیر پوشش بیمه قرار گیرند، اما این روند در سالهای گذشته متوقف شده و تعداد داروهای زیر پوشش در حدود ۵۶ قلم باقیمانده است؛ حتی تولید تعدادی از همین داروها هم متوقف شده است. بدین جهت تکمیل زنجیره پشتیبانی از تولید تا تجویز پزشک و پوشش بیمه ای به عنوان یکی از نیازمندیهای توسعه این صنعت مطرح گردیده است.
در بخش پژوهش و توسعه هم همکاری با دانشگاه ها در دستور کار قرار گرفته و کوشش شده است پیوند مؤثری میان دانشگاه، صنعت و ستاد شکل گیرد. در قالب این همکاری ها، از پایان نامه های دکتری تخصصی طب ایرانی حمایت می شود و از میان حدود ۱۰۰ رساله، طرح های دارای اولویت انتخاب شده اند که با مشارکت صنعت و تأیید سازمان غذا و دارو به محصولات غائی و استاندارد تبدیل شوند.

نفوذ تکنولوژی های جدید و گسترش زیرساخت های صادراتی


نفوذ فناوری در زنجیره تولید و فرآوری گیاهان دارویی یکی دیگر از محورهای مهم اقدامات ستاد پارسال بوده است. در این راستا با همکاری سایر ستادهای معاونت علمی، پروژه های پیشرانی برای توسعه فناوری های پیشرفته در این عرصه تعریف شده است.
یکی از این پروژه ها طراحی و ساخت ماشین آلات داروسازی گیاهی بر پایه هوش مصنوعی است که با همکاری ستاد توسعه فناوری های هوش مصنوعی درحال اجراست. هدف از این طرح، پیشرفت راندمان در فرآیندهای کشت، برداشت، خشک کردن و فرآوری گیاهان دارویی و افزایش توان رقابت محصولات ایرانی در بازارهای جهانی است.
در حال حاضر حدود ۲۰۰ شرکت دانش بنیان در حوزه گیاهان دارویی فعال می باشند و برنامه ریزی شده است با حمایت های جدید، حداقل ۵۰ شرکت دیگر هم به این مجموعه افزوده شوند. همینطور در حوزه طرح های اعتبار مالیاتی پژوهش و توسعه، تعداد طرح ها با رشد قابل توجهی نسبت به سالهای گذشته به ۷۸ طرح رسیده است. علاوه بر این، از ۱۰۹ طرح دانشجویی در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد هم حمایت شده است.
در کنار توسعه فناوری، رفع موانع صادراتی شرکت های فعال در این عرصه هم یکی از چالش های مهم صادرات فرآورده های گیاهان دارویی، نبود لابراتوار مرجع برای تعیین معیارهای بین المللی است. در این راستا ایجاد یک لابراتوار مرجع صادراتی با بهره گیری از ظرفیت طرح های اعتبار مالیاتی و با هماهنگی دستگاه های مرتبط در برنامه های آتی قرار گرفته است. راه اندازی این زیرساخت می تواند زمینه توسعه صادرات فرآورده های دارویی و گیاهی ایران را فراتر از بازارهای منطقه ای فراهم آورده و دسترسی به بازارهای جهانی را تسهیل نماید. بطور خلاصه، سال قبل با دستور معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رییس جمهور، جلسات منظم و کارشناسی با دستگاههای متولی همچون وزارت بهداشت، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت علوم، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و وزارت صنعت، معدن و تجارت انجام شد تا میزان پیشرفت برنامه ها و تحقق تعهدات مشخص شود. مبنی بر برنامه ریزی های انجام شده قرار بود در یک افق مشخص حدود ۳۰۰ قلم داروی گیاهی زیر پوشش بیمه قرار گیرند، اما این روند در سال های گذشته متوقف شده و تعداد داروهای زیر پوشش در حدود ۵۶ قلم باقی مانده است؛ حتی تولید برخی از همین داروها هم متوقف شده است. علاوه بر این، از ۱۰۹ طرح دانشجویی در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد هم حمایت شده است.


منبع:

1405/02/15
17:21:02
5.0 / 5
6
تگهای خبر: تكنولوژی , تولید , شبكه , شركت
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
X

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان gph در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۹ بعلاوه ۵
کوتاه کننده لینک

جدیدترین ها

کوتاه کننده لینک