آخرین وضعیت ۳ ماهواره ایرانی در فضا
چهار گذر روزانه سه مسافر فضایی ایرانی از فراز کشور آغاز مرحله آزمون های مداری
به گزارش کوتاه کننده لینک، بررسی داده های دریافتی از ایستگاه های زمینی کشور نشان داده است 3ماهواره ایرانی «ظفر2»، «پایا» و «کوثر» با موفقیت در مدار خورشیدآهنگ در ارتفاع حدود 500 کیلومتری زمین مستقر شدند و مراحل اولیه آزمون های مداری، شامل دریافت سیگنال، پایش زیرسامانه ها و تثبیت پارامترهای مداری، مطابق برنامه در حال انجام می باشد و این مأموریت یکی از با اهمیت ترین گامهای عملیاتی صنعت فضایی ایران امسال محسوب می شود.
به گزارش کوتاه کننده لینک به نقل از ایسنا، یکشنبه ۷ دی ۱۴۰۴ (۲۸ دسامبر ۲۰۲۵)، جمهوری اسلامی ایران یکی از بزرگترین و با اهمیت ترین ماموریت های فضایی خویش را رقم زد و همزمان سه ماهواره ایرانی از پایگاه فضایی وستوچنی در روسیه با استفاده از ماهواره بر روسی سایوز به فضا پرتاب کرد. این پرتاب در پایگاه فضایی وستوچنی در دورترین نقطه شرقی روسیه انجام شد.
ماهواره بر سایوز بعنوان یکی از پیشرفته ترین سایت های پرتاب روسیه مامور پرتاب سه ماهواره «طفر۲»، «کوثر» و «پایا» ایرانی شد. سایوز که یکی از قابل اعتمادترین و شناخته شده ترین راکت های جهان است، این دفعه برای انتقال چند ماهواره همزمان به مدار نزدیک زمین (LEO) به کار گرفته می شود.
براساس برنامه ریزی ها، این ماهواره ها در ارتفاع حدود ۵۰۰ کیلومتر از سطح زمین قرار گرفتند؛ مداری که برای سنجش از دور، تصویربرداری زمینی و داده های کاربردی مناسب می باشد و با این حال امکان ارتباط و انتقال دیتای سریع با ایستگاههای زمینی را فراهم می آورد.
ماهواره بر سایوز با جرم پرتابی حدود ۳۰۰ تن، یکی از قدیمی ترین و با این حال قابل اعتمادترین پرتابگرهای فعال جهان بشمار می رود و تابحال صدها ماموریت موفق فضایی را در کارنامه خود ثبت کرده است.
پرتاب ۷ دی این غول ۳۰۰ تنی، سومین مأموریتی است که ماهواره های ایرانی با استفاده از ماهواره بر سایوز به فضا ارسال می شوند و به این ترتیب، برای سومین بار از ظرفیت این پرتابگر سنگین برای پرتاب ماهواره های کشور بهره گرفته شده است.
سایوز یک ماهواره بر سه مرحله ای است؛ اولین مرحله آن از چهار بوستر جانبی تشکیل شده که در زمان پرتاب، نیروی رانش اولیه را تامین می کنند. بعد از اتمام سوخت این بوسترها و جدایش آنها، مرحله دوم که در قسمت مرکزی قرار دارد وارد مدار پروازی می شود. در ادامه، با روشن شدن موتور مرحله سوم، محموله به سرعت و ارتفاع مورد نظر رسیده و در نهایت پروسه جدایش صورت می گیرد.
در قسمت بالایی این ماهواره بر، بلوک انتقال (Upper Stage / Transfer Block) قرار دارد که وظیفه تزریق دقیق محموله ها به مدارهای تعیین شده را بر عهده دارد. در این ماموریت، نزدیک به ۵۰ ماهواره بر روی این بلوک نصب شده اند.
پرتابی که روز ۷ دی با ماهواره بر ۳۰۰ تنی سایوز انجام شد، از نوع پرتاب اشتراکی (Rideshare) بود. در این نوع پرتاب، یک یا چند ماهواره بعنوان محموله اصلی تعریف می شوند و سایر ماهواره ها بعنوان محموله های ثانویه یا جانبی، بطور همزمان و با یک پرتابگر به فضا ارسال می شوند.
در این ماموریت، دو ماهواره روسی بعنوان محموله های اصلی درنظر گرفته شده اند و در کنار آنها، مجموعه ای از ماهواره های روسی و غیرروسی، در مجموع حدود ۴۵ تا ۴۶ ماهواره، بصورت اشتراکی پرتاب می شوند.
بر مبنای پروسه برنامه ریزی شده تزریق مداری، ابتدا محموله های اصلی در مدار هدف قرار می گیرند و سپس ماهواره های جانبی بصورت مرحله ای و مطابق توالی پروازی از پیش تعیین شده در مدارهای مورد نظر رهاسازی می شوند.
بعد از انجام پرتاب، ماهواره ها بر مبنای برنامه پروازی از پیش تعیین شده، بصورت مرحله ای و به نوبت در مدارهای هدف خود تزریق شدند و هر یک پروسه تزریق مستقل خویش را طی کردند.
بنا بر اعلام برنامه پروازی، ۱۹ دقیقه بعد از پرتاب به وقت تهران، نخستین ماهواره ایرانی یعنی ظفر۲ در مدار تعیین شده، تزریق شد. پروسه تزریق این ماهواره حدود یک دقیقه و ۴۰ ثانیه به طول انجام گرفت.
مطابق پیش بینی های عملیاتی، نخستین ارتباط مخابراتی با ماهواره بین ساعت ۲۰: ۳۰ تا ۲۱: ۰۰ شامگاه ۷ دی از راه ایستگاه زمینی ماهدشت برقرار شد. بعد از تزریق ماهواره نخست، ماهواره «پایا» و در ادامه ماهواره «کوثر» هم وارد مدار شدند؛ به شکلی که تزریق ماهواره کوثر حدود ۱۵ دقیقه بعد از تزریق ماهواره قبلی انجام شد.
هم زمان با ورود به مراحل غائی عملیات، شمارش معکوس پرتاب انجام شد و سه ماهواره ایرانی بطور همزمان به فضا پرتاب شدند. در جریان پرواز، در ثانیه ۱۱۸ ماموریت، جدایش مرحله ای انجام شد و مرحله نخست پرتاب با موفقیت به پایان رسید.
ماهواره های ایرانی در چه مداری قرار گرفتند؟
هر سه ماهواره با موفقیت در مدار LEO (مدار پایین زمین) و در ارتفاعی میان ۴۵۰ تا ۵۰۰ کیلومتری مستقر شدند. انتخاب دقیق تر دانشمندان فضایی، نوع خاصی از این مدار به نام مدار خورشیدآهنگ (Sun-Synchronous Orbit یا به اختصار SSO) است.
در این مدار، ماهواره به شکلی حرکت می کند که همواره با زاویه ای ثابت نسبت به خورشید از فراز زمین عبور می کند. این خاصیت برای ماهواره های سنجشی حیاتی است؛ چونکه موجب می شود تصاویری که ماهواره در ایام مختلف از یک نقطه (مثلا دریاچه ارومیه یا مزارع گندم) می گیرد، همیشه دارای نور و سایه یکسانی باشند. این «یک دستی نور» به تحلیلگران اجازه می دهد کوچکترین تغییرات عوارض زمین را بدون تداخل تغییرات نوری تشخیص دهند. برای درک بهتر ارزش مدار ۵۰۰ کیلومتری، باید آنرا با دیگر «اتوبان های فضایی» مقایسه کرد:
۱. مدار زمین آهنگ (GEO): این مدار در ارتفاع بسیار بالای ۳۶ هزار کیلومتری قرار دارد. ماهواره ها در آنجا نسبت به زمین ثابت می مانند. این مدار برای پخش تلویزیونی و هواشناسی عالی است، اما به علت فاصله بسیار زیاد، برای تصویربرداری دقیق (جاسوسی یا کشاورزی) مناسب نیست؛ چون که گرفتن عکس باکیفیت بالا از فاصله ۳۶ هزار کیلومتری تجهیزات بسیار سنگین و لنزهای غول آسایی می طلبد.
۲. مدار میانی (MEO): در ارتفاع حدود ۲۰ هزار کیلومتری قرار دارد و قلمرو ماهواره های GPS و ناوبری است. این مدار برای پوشش گسترده سیگنال های رادیویی طراحی شده و اولویت آن تصویربرداری نیست.
۳. مدار پایین زمین (LEO): جایی است که ایستگاه فضایی بین المللی و ماهواره های تصویربرداری حضور دارند. ارتفاع ۵۰۰ کیلومتری در این دسته، بهترین تعادل را ایجاد می کند: به زمین نزدیک است تا بتوان تصاویری با دقت «متر» گرفت و از سویی آنقدر دور است که غلظت جو موجب سوختن سریع ماهواره نشود.
دریافت نخستین سیگنال های ۳ ماهواره ایرانی از ایستگاه فضایی کشور
سیگنال های سه ماهواره «ظفر ۲»، «پایا» و نمونه دوم «کوثر» در ساعت ۲۲ شامگاه ۷ دی در مرکز کنترل ماهواره ماهدشت، ایستگاه قشم و همینطور مرکز کنترل صاایران دریافت شد و دریافت هم زمان سیگنال ها از چند مرکز کنترلی، مبین پایداری ارتباط و صحت عملکرد سامانه های مخابراتی این ماهواره هاست.
دریافت سیگنال، قدم نخست کلیدی بعد از پرتاب ماهواره ها بشمار می رود و موفقیت در این مرحله، زمینه ضروری جهت ادامه پایش های فنی، تثبیت مداری و شروع مراحل بعدی ماموریت های پیش بینی شده را فراهم می آورد.
به طور خلاصه این یک دستی نور به تحلیل گران اجازه می دهد کوچکترین تغییرات عوارض زمین را بدون تداخل تغییرات نوری تشخیص دهند. این مدار برای پخش تلویزیونی و هواشناسی عالی است، اما به سبب فاصله خیلی زیاد، برای تصویربرداری دقیق (جاسوسی یا کشاورزی) مناسب نیست؛ چون که گرفتن عکس با کیفیت بالا از فاصله ۳۶ هزار کیلومتری تجهیزات خیلی سنگین و لنزهای غول آسایی می طلبد. دریافت اولین سیگنال های ۳ ماهواره ایرانی از ایستگاه فضایی کشور سیگنال های سه ماهواره ظفر ۲، پایا و نمونه دوم کوثر در ساعت ۲۲ شامگاه ۷ دی در مرکز کنترل ماهواره ماهدشت، ایستگاه قشم و همین طور مرکز کنترل صاایران دریافت شد و دریافت هم زمان سیگنال ها از چند مرکز کنترلی، مبین پایداری ارتباط و صحت عملکرد سیستم های مخابراتی این ماهواره هاست.
منبع: كوتاه كننده لینك
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان gph در مورد این مطلب